चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा पुग्ने पहिलो देश – भारत
- भारतको चन्द्रयान – ३ सफलतापूर्वक चन्द्रमाको दक्षिण धुव्रमा अवतरण भएको छ ।
- अवतरणसँगै भारत चन्द्रमाको दक्षिण धुव्रमा यान अवतरण गराउने पहिलो र चन्द्रमाको सतहमा सफलतापूर्वक अवतरण गर्ने चौंथो देश बनेको छ ।
| १४ जुलाई २०२३ | भारतले चन्द्रयान-3 मिसन प्रक्षेपण गरेको |
| ५ अगष्ट २०२३ | चन्द्रयान-3 चन्द्रमाको कक्षमा प्रवेश गरेको |
| २३ अगष्ट २०२३ | चन्द्रयान-3 चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा अवतरण गरेको |
- मन्जिनस सी (Manzinus C ) र सिम्पेलियस एन ( Simpelius N ) क्रेटरको बीचमा चन्द्रयान- 3 अवतरण भएको।
- चन्द्रयान-3 भारतीय अन्तरिक्ष संस्था ISRO द्वारा आन्ध्र प्रदेशको श्रीहरिकोटास्थित सतीश धवन अन्तरिक्ष केन्द्रबाट मार्क-3 (LVM3) नामक रकेटमार्फत प्रक्षेपण गरिएको थियो ।
चन्द्रमाको सतहमा सफलतापूर्वक अवतरण गर्ने मुलुकहरु (Soft Landing):
| क्र.म. | देश | मिशन | वर्ष (सन्) |
| १. | रसिया | Luna – 9 | 3 February 1966 |
| २. | अमेरिका | Surveyor 1 | 2 June 1966 |
| ३. | चीन | Chang’e 3 | 14 Dec 2013 |
| ४. | भारत | Mission : Chandrayaan-3
Lander: Vikram Rover: Pragyan |
23 August 2023 |
- चन्द्रयान-3 मा अर्बिटर, ल्यान्डर र रोभर गरी तीन महत्वपूर्ण भाग छन्। ल्यान्डरको नाम विक्रम राखिएको छ। इन्डियन स्पेस रिसर्च अर्गनाइजेसन (इसरो) का संस्थापक विक्रम साराबाईको नाममा ल्यान्डरको नाम राखिएको हो।
- विक्रमले बोकेको रोभरको नाम प्रज्ञान राखिएको छ । प्रज्ञानको तौल २६ किलो छ । प्रज्ञान रोभरले अब चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवको सतहको अध्ययन गर्नेछ।
चन्द्रयान- 3 मिशनको उद्देश्य :-
- चन्द्रमाको सतहमा पानीको स्रोतको रुपमा बरफको खोजी गर्ने र भविष्यमा मानव बस्तीको सम्भावनाबारे खोज अनुसन्धान गर्ने ।
About ISRO (Indian Space Research Organisation)
★ स्थापना : 15 अगष्ट 1969
★ प्रधानकार्यालय : बैंगलोर
★ वर्तमान अध्यक्ष : श्रीधर सोमनाथ
पहिलो अध्यक्ष : विक्रम साराभाई (चन्द्रयान-3 को ल्यान्डरको नाम उहाँकै नाममा ‘विक्रम’ राखिएको)
भारतको हाल सम्मका चन्द्र मिशनहरु :-
| मिशन | मिति: |
| चन्द्रयान 1 | २००८ अगष्ट २२ |
| चन्द्रयान 2 | २०१९ जुलाइ २२ |
| चन्द्रयान 3 | २०२३ जुलाइ १४ |