एसियाली जलपन्छी गणना, २०२६

• एसियाली जलपन्छी गणना (Asian Waterbird Census) सन् १९८७ देखि Wetlands International को पहलमा सुरु भएको एक अन्तर्राष्ट्रिय कार्यक्रम हो।
• नेपालले स्थापनाकाल देखि नै यसमा निरन्तर सहभागिता जनाउँदै आएको छ, जसलाई नेपालको सबैभन्दा लामो नियमित वन्यजन्तु अनुगमन कार्य मानिन्छ।

मुख्य उद्देश्यहरू

• बसाईँ सराई गर्ने र रैथाने जलपन्छीहरूको संख्या र प्रजातिको अनुगमन गर्ने।
• सिमसार क्षेत्रहरूको वर्तमान अवस्था र संरक्षणको आवश्यकता पहिचान गर्ने।
• जलपन्छी र सिमसार संरक्षणमा आम नागरिक र वैज्ञानिकहरूलाई सहभागी गराउने।
• चराहरूको प्रजनन् नहुने समयमा (हिउँदमा) तिनीहरूको अवस्थाको तथ्याङ्क सङ्कलन गर्ने।

२०२६ को गणना विवरण

• अवधि: सन् २०२६ जनवरी ३ देखि १८ सम्म
• नतिजा सार्वजनिक: विश्व सिमसार दिवस (२ फेब्रुअरी २०२६) को अवसरमा आधिकारिक रूपमा सार्वजनिक गरिएको
• नेतृत्व: राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभाग
• संयोजन: नेपाल पन्छीविद् संघ (Bird Conservation Nepal (BCN))
• सहभागी स्वयंसेवक: ४११ जना (कर्मचारी, चराविद्, नागरिक वैज्ञानिक र प्रकृतिप्रेमी)
• समेटिएका क्षेत्र: १८ प्रमुख सिमसार क्षेत्र र ७८ वटा साना क्षेत्रहरू

तथ्याङ्कीय तुलना (२०२५ vs २०२६)

प्रमुख गणना स्थलहरू

• पूर्व: कोशीटप्पु वन्यजन्तु आरक्ष, कमला नदी, धनुषाधामका तालहरू
• मध्य: काठमाडौं उपत्यका, चितवन (बिसहजारी ताल), हेटौंडा
• पश्चिम: पोखरा उपत्यका, लुम्बिनी क्षेत्र, जगदीशपुर रिजर्भबयर
• सुदूरपश्चिम: बाँके, बर्दिया, शुक्लाफाँटा, रारा ताल, घोडाघोडी ताल

जलपक्षी गणना सन् २०२५ र सन् २०२६ को तुलनात्मक तालिका