ब्रिक्स शिखर सम्मेलन (BRICS Summit) - सामन्य तथ्यपत्र
- विश्वका उदाउँदा अर्थतन्त्र भएका देशहरूको एउटा समूह,
- यो नाम सदस्य राष्ट्रहरूको अंग्रेजी नामको पहिलो अक्षरबाट बनेको हो:
- B - ब्राजिल (Brazil)
- R - रुस (Russia)
- I - भारत (India)
- C - चीन (China)
- S - दक्षिण अफ्रिका (South Africa)
- यसले विश्वको जनसङ्ख्याको लगभग ४९.५% , विश्वको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (GDP) को लगभग ४०% , र विश्व व्यापारको लगभग २६% प्रतिनिधित्व गर्दछ,
- ब्रिक (BRIC) नामक शब्दावली पहिलो पटक सन् २००१ मा गोल्डम्यान स्याक्स (Goldman Sachs) ले आफ्नो ग्लोबल इकोनोमिक्स पेपर "The World Needs Better Economic BRICs" मा प्रयोग गरेको; यो शब्दावली अर्थमितीय विश्लेषणको आधारमा प्रयोग गरिएको थियो, जसले यी चार अर्थतन्त्रहरू आगामी ५० वर्ष वा सोभन्दा बढी समयमा विश्वका सबैभन्दा ठूला अर्थतन्त्रहरूमध्ये हुने प्रक्षेपण गरेको
- औपचारिक समूहको रूपमा, ब्रिकको सुरुवात - सन् २००६ मा सेन्ट पीटर्सबर्ग (St. Petersburg) मा G8 आउटरिच शिखर सम्मेलनमा,
- पहिलो ब्रिक शिखर सम्मेलन सन् २००९ मा रुसको येकातेरिनबर्ग (Yekaterinburg) मा भएको,
- सन् २०१० मा न्यूयोर्कमा भएको ब्रिक विदेश मन्त्रीहरूको बैठकमा दक्षिण अफ्रिकालाई समावेश गरी ब्रिकलाई ब्रिक्स (BRICS) मा विस्तार गर्ने सहमति भएको; सोही अनुसार, दक्षिण अफ्रिकाले सन् २०११ मा चीनको सान्या (Sanya) मा भएको तेस्रो ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा भाग लिएको
- सन् २०२४ मा ब्रिक्सको थप विस्तार भएको;
- १ जनवरी २०२४ देखि इजिप्ट , इथियोपिया , इरान , र संयुक्त अरब इमिरेट्स (UAE) पूर्ण सदस्य बनेका,
- जनवरी २०२५ मा इन्डोनेसिया ब्रिक्सको पूर्ण सदस्यको रूपमा सामेल भएको,
- सन् २०२५ मा निम्न देशहरूलाई ब्रिक्सको साझेदार देश (partner countries) को रूपमा समावेश गरिएको;
- बेलारुस
- बोलिभिया
- युगान्डा
- काजाकिस्तान
- क्युबा
- मलेसिया
- नाइजेरिया
- थाइल्यान्ड
- उज्बेकिस्तान
- आजसम्म १७ वटा ब्रिक्स शिखर सम्मेलनहरू सम्पन्न भइसकेका छन्:
| क्रम सङ्ख्या | शिखर सम्मेलनको संस्करण | मिति | आयोजक देश (शहर) |
| १ | १औँ ब्रिक शिखर सम्मेलन | १६ जुन २००९ | रुस (येकातेरिनबर्ग) |
| २ | २औँ ब्रिक शिखर सम्मेलन | १६ अप्रिल २०१० | ब्राजिल (ब्रासिलिया) |
| ३ | ३औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलन | १४ अप्रिल २०११ | चीन (सान्या) |
| ४ | ४औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलन | २९ मार्च २०१२ | भारत (नयाँ दिल्ली) |
| ५ | ५औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलन | २६-२७ मार्च २०१३ | दक्षिण अफ्रिका (डरबन) |
| ६ | ६औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलन | १४-१६ जुलाई २०१४ | ब्राजिल (फोर्टालेजा) |
| ७ | ७औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलन | ८-९ जुलाई २०१५ | रुस (उफा) |
| ८ | ८औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलन | १५-१६ अक्टोबर २०१६ | भारत (गोआ) |
| ९ | ९औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलन | ४-५ सेप्टेम्बर २०१७ | चीन (जियामेन) |
| १० | १०औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलन | २५-२७ जुलाई २०१८ | जोहानेसबर्ग |
| ११ | ११औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलन | १३-१४ नोभेम्बर २०१९ | ब्रासिलिया |
| १२ | १२औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलन | १७ नोभेम्बर २०२० | मस्को |
| १३ | १३औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलन | ९ सेप्टेम्बर २०२१ | नयाँ दिल्ली |
| १४ | १४औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलन | २३-२४ जुन २०२२ | बेइजिङ |
| १५ | १५औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलन | २२-२४ अगस्त २०२३ | दक्षिण अफ्रिका (जोहानेसबर्ग) |
| १६ | १६औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलन | २२-२४ अक्टोबर २०२४ | रुस (कजान) |
| १७ | १७औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलन |
५-६ जुलाई २०२५ |
ब्राजिल (रिओ दे जेनेरियो) |
