विश्व पुस्तक तथा प्रतिलिपि अधिकार दिवस, २०२६

• हरेक वर्ष अप्रिल २३ का दिन संसारभर पठन संस्कृति र लेखकको अधिकारको सम्मानमा यो दिवस मनाइन्छ।
• मिति: अप्रिल २३, २०२६ (वि.सं. २०८३ वैशाख १०)
• घोषणा गर्ने निकाय: युनेस्को (UNESCO) - सन् १९९५ देखि
• मुख्य उद्देश्य: पुस्तकको महत्त्व बुझाउने, पठन संस्कृतिको विकास गर्ने र लेखकहरूको बौद्धिक सम्पत्ति (Copywright) को रक्षा गर्ने,
• सन् २०२६ को मूल नारा: "दिगो विकास लक्ष्य हासिल गर्न साहित्यको भूमिका" (Role of literature to achieve Sustainable Development Goals)
• विश्व पुस्तक राजधानी २०२६: रबात (मोरक्को)
  • युनेस्कोले मोरक्कोको राजधानी रबात (Rabat) लाई सन् २०२६ को लागि 'विश्व पुस्तक राजधानी' घोषणा गरेको,
  • प्रमुख कारण: रबातमा ५४ वटा प्रकाशन गृह, अफ्रिकाकै तेस्रो ठूलो पुस्तक मेला र बढ्दो पुस्तक पसलहरू रहेका,
  • लक्ष्य: महिला र युवाहरूमा साक्षरता बढाउने, गरिब समुदायमा पुस्तकको पहुँच पुर्‍याउने र स्थानीय प्रकाशन उद्योगलाई सहयोग गर्ने,
  • क्रम: सन् २०२५ को राजधानी 'रियो दि जेनेरियो' पछि रबातले यो जिम्मेवारी सम्हाल्ने,
• अप्रिल २३ को दिन विश्व साहित्यका तीन दिग्गज हस्तीहरूको स्मृति दिवसका रूपमा पनि लिइन्छ:
  • विलियम शेक्सपियर (William Shakespeare)
  • मिग्वेल डी सर्भान्तेस (Miguel de Cervantes)
  • इन्का गर्सिलासो डेला भेगा (Inca Garcilaso de la Vega)
• नेपालमा संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय र नेपाल प्रज्ञा-प्रतिष्ठानले यस वर्ष निम्न विषयमा जोड दिएका छन्:
  • डिजिटल प्रतिलिपि अधिकार: डिजिटल युगमा अनलाइन सामग्रीको चोरी (Piracy) नियन्त्रण र बौद्धिक सम्पत्तिको सुरक्षा,
  • पठन संस्कृति: युवा पुस्तालाई सामाजिक सञ्जालबाट पुस्तक पढ्ने बानीतर्फ आकर्षित गर्ने,
  • कानुनी सचेतना: प्रतिलिपि अधिकार रजिस्ट्रारको कार्यालय मार्फत लेखकहरूलाई उनीहरूको कानुनी अधिकारबारे जानकारी गराउने,

विश्व पुस्तक राजधानीको सूची: